پیشگفتار مترجم

موضوع علم شبکه از موضوعات به روز است که تقریباً در 20 سال اخیر به شکل جدی مطرح شده و کاربردهای بسیار مهمی در رشته‌های مختلف پیدا کرده است. بنیاد علوم آمریکا این رشته را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رشته‌های علمی معرفی کرده و بسیاری از دانشگاه‌های معتبر آموزش‌ علم شبکه را با جدیت دنبال می‌کنند. علم شبکه ماهیت بین‌رشته‌ای دارد و یافته‌های آن در رشته‌های مختلف نظیر پزشکی، زیست‌شناسی، فیزیک، کامپیوتر، جامعه‌شناسی و اقتصاد کاربرد دارد. ماهیت بسیاری از سیستم‌های پیچیده اطراف ما از اینترنت و شبکه تلفن همراه گرفته تا شبکه تعاملات بین افراد در جامعه، و شبکه برهم‌کنش بین پروتئین‌ها در سلول‌های زیستی بر پایه مفاهیم علم شبکه استوار است. اگرچه در ظاهر هیچ ارتباطی بین شبکه‌های مصنوعی نظیر اینترنت و شبکه‌های طبیعی مانند شبکه‌های زیستی، شبکه های ارتباطی مغز و شبکه های پروتئینی وجود ندارد، اما با کمال تعجب مشاهده می‌شود که بسیاری از اصول و قوانین حاکم بر آن‌ها یکسان است. این مشابهت خارق‌العاده الهام‌بخش اصلی تحقیقات علم شبکه است و نشان‌دهنده ریشه¬های مشترک علوم مختلف است. در علم شبکه درمی‌یابیم که بسیاری از الگوهایی که در اقتصاد، پزشکی، فناوری اطلاعات و علوم اجتماعی مشاهده می‌شوند از الگوهای مشابهی تبعیت می‌کنند که گویی در جهان خلقت درون آن‌ها نهاده شده است. به‌عنوان‌مثال انتشار شایعه در جامعه، انتشار ویروس‌هایی نظیر کووید 19، و انتشار ویروس‌های کامپیوتری از الگوهای ریاضی مشترکی تبعیت می‌کنند. کشف این الگوها امید برای شناسایی و حل بسیاری از مشکلات را افزایش می‌دهد و همچنین نوید می‌دهد که چنانچه یکی از این مسائل در یکی از رشته‌ها حل شود، راه‌حل آن به سایر رشته‌ها نیز قابل‌تعمیم خواهد بود. کتاب علم شبکه توسط یکی از سرشناس ترین پژوهشگران این حوزه آقای آلبرت لازلو باراباشی تالیف شده است و در سال 2015 توسط انتشارات کمبریج به چاپ رسیده است و می‌تواند به‌عنوان مرجع اصلی درس علم شبکه به ویژه در مقاطع تحصیلات تکمیلی مورد استفاده قرار گیرد. مخاطبین این درس با توجه به ماهیت بین‌رشته‌ای آن از رشته های مدیریت، کامپیوتر، فیزیک، جامعه‌شناسی، اقتصاد، و پزشکی خواهند بود. نگارش روان و ماهیت کاملاً کاربردی آن با ارائه مثال‌های کاربردی متفاوت در فیلدهای متنوع از پزشکی گرفته تا کاربردهای سازمانی علم شبکه نقطه قوت مهم این کتاب است. به‌علاوه این کتاب با مجموعه غنی از ویدیوها و تصاویر و مطالب کمکی ارائه شده است که توسط تیمی از متخصصان تهیه شده اند و از طریق وب‌سایت کتاب به‌صورت رایگان در دسترس دانشجویان قرار دارد. نسخه آنلاین کتاب به‌صورت رسمی از طریق سایت کتاب به زبان‌های مختلف در دسترس است. کتاب مذکور تاکنون به چندین زبان مختلف ترجمه شده است و یکی از مهم‌ترین کتب مرجع علم شبکه در دنیا به شمار می‌آید. با توجه به اهمیت علم شبکه از یک‌سو و نیز اهمیت و نقش کلیدی این کتاب در توسعه دانش علم شبکه تصمیم به ترجمه این کتاب گرفته شد تا امکان بهره برداری دانشجویان و پژوهشگران فارسی زبان از مطالب کتاب با سهولت بیشتری فراهم شود. ترجمه کتاب با مجوز رسمی صاحب اثر انجام شده است. همچنین مجموعه ای از ویدئوهای آموزشی درس علم شبکه منطبق با سرفصل های این کتاب که در دانشکده علوم مهندسی دانشگاه تهران تهیه شده است به صورت آنلاین در دسترس دانشجویان قرار دارد.
ترجمه این کتاب حاصل همکاری و مشارکت یک تیم باانگیزه و فعال بوده است که جا دارد از زحمات ایشان قدردانی کنم: -سر کار خانم زهرا فرحی -سرکار خانم ملیحه قمشه -سرکار خانم ثمین شاپور -سرکار خانم سعیده داوودی -جناب آقای مرتضی صادقی همچنین سرکار خانم زهرا فرحی زحمت ویراستاری کتاب را برعهده داشتند و علاوه براین نسخه تحت وب کتاب را با دقت و زحمت بسیار تهیه نمودند.
اگرچه تمام تلاش خود را در جهت ارائه ترجمه ای کم نقص، روان و منطبق با متن اصلی کتاب به کار بسته ایم و متن ترجمه چندین بار کنترل و ویرایش شده است، اما ممکن است مواردی از چشمان ما دور مانده باشد. لذا باعث سپاس خواهد بود چنانچه هر کاستی یا اشتباهی در ترجمه کتاب را به اینجانب اعلام فرمایید. علی کمندی سرپرست تیم ترجمه کتاب دی ماه 1399 لینک فیلم های درس علم شبکه در دانشگاه تهران
بر اساس فصل های کتاب علم شبکه: